Sự phát triển mạnh mẽ của xe điện tại Việt Nam đã mang đến những trải nghiệm di chuyển hoàn toàn mới. Tuy nhiên, đối với người mới sử dụng ô tô điện, các khái niệm liên quan đến hạ tầng sạc vẫn còn khá phức tạp. Trong đó, việc phân biệt Trụ sạc AC và DC đóng vai trò vô cùng quan trọng giúp chủ xe tối ưu hóa thời gian sạc, bảo vệ tuổi thọ pin và lựa chọn phương án sạc phù hợp nhất. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu chi tiết khái niệm Trụ sạc AC và DC là gì, cơ chế hoạt động của từng loại, các mẫu xe điện VinFast hỗ trợ cổng sạc nào và công suất nhận tối đa với trụ AC là bao nhiêu.
Khái niệm cơ bản: Trụ sạc AC và DC là gì?
Để hiểu cách thức hoạt động của hệ thống sạc ô tô điện, trước hết chúng ta cần làm rõ bản chất dòng điện và nhiệm vụ của Trụ sạc AC và DC.
Trụ sạc AC (Dòng điện xoay chiều – Alternating Current)
Trụ sạc AC và DC có nguyên lý hoạt động khác nhau ở vị trí chuyển đổi dòng điện. Trụ sạc AC cung cấp dòng điện xoay chiều (AC) trực tiếp từ lưới điện gia đình hoặc lưới điện công cộng đến xe.
Tuy nhiên, bộ pin lưu trữ của ô tô điện chỉ có thể tiếp nhận và tích trữ điện năng dưới dạng dòng điện một chiều (DC). Do đó, khi cắm sạc tại trụ AC, dòng điện xoay chiều sẽ đi qua một bộ chuyển đổi tích hợp sẵn trên xe gọi là OBC (On-Board Charger). Bộ OBC này thực hiện nhiệm vụ biến đổi dòng điện AC thành dòng điện DC trước khi nạp vào pin.
- Đặc điểm của trụ AC: Công suất phổ biến từ 3,3kW đến 22kW. Do phụ thuộc vào công suất hạn chế của bộ OBC trên xe, thời gian sạc bằng trụ AC thường kéo dài từ 5 đến 19 tiếng. Loại trụ này rất phù hợp để sạc qua đêm tại nhà, chung cư hoặc sạc trong thời gian làm việc tại văn phòng.
Trụ sạc DC (Dòng điện một chiều – Direct Current)
Khác với trụ AC, trụ sạc DC (thường gọi là trụ sạc nhanh hoặc sạc siêu nhanh) tích hợp sẵn bộ chuyển đổi dòng điện công suất lớn ngay bên trong trạm sạc.
Khi cắm sạc tại trụ DC, điện năng xoay chiều từ lưới điện đã được biến đổi thành dòng điện một chiều ngay tại trụ sạc và đi thẳng trực tiếp vào pin mà không cần đi qua bộ chuyển đổi OBC trên xe.
- Đặc điểm của trụ DC: Công suất rất lớn, phổ biến từ 20kW,30kW,60kW,120kW đến 300kW+. Nhờ bỏ qua vật cản công suất của OBC, trụ sạc DC giúp rút ngắn thời gian sạc pin từ 10% lên 80% chỉ trong khoảng 7 đến 45 phút. Đây là lựa chọn tối ưu cho các chuyến đi xa hoặc khi chủ xe cần bổ sung năng lượng gấp.
Phân biệt sự khác biệt chính giữa Trụ sạc AC và DC
Sự khác biệt cốt lõi giữa Trụ sạc AC và DC nằm ở các tiêu chí kỹ thuật sau:
| Tiêu chí | Trụ sạc AC (Sạc chậm / sạc thường) | Trụ sạc DC (Sạc nhanh / siêu nhanh) |
| Vị trí chuyển đổi điện | Chuyển đổi trên xe (Bộ OBC) | Chuyển đổi trực tiếp tại trụ sạc |
| Dạng điện đầu ra | Dòng điện xoay chiều (AC) | Dòng điện một chiều (DC) |
| Công suất phổ biến | 7kW,11kW,22kW | 20kW,30kW,60kW,120kW |
| Thời gian sạc (0 – 100%) | Khoảng 5 đến 19 tiếng | Khoảng 20 đến 45 phút (10 – 80%) |
| Vị trí lắp đặt | Tận nhà, chung cư, bãi đỗ xe công ty | Trạm sạc cao tốc, quốc lộ, trung tâm thương mại |
| Chi phí đầu tư / Sạc | Thấp, tiết kiệm điện năng | Cao hơn do hạ tầng kỹ thuật đắt đỏ |
Hiểu rõ bản chất của Trụ sạc AC và DC giúp người tiêu dùng chủ động trong việc lập kế hoạch di chuyển cũng như chọn lắp đặt thiết bị sạc phù hợp tại nhà.
Các dòng xe VinFast nhận loại sạc nào trong Trụ sạc AC và DC?
Hệ sinh thái xe điện VinFast được thiết kế đa dạng từ các dòng xe đô thị cỡ nhỏ (A-specs) cho đến các dòng SUV cao cấp và xe thương mại chuyên dụng. Tùy thuộc vào phân khúc và chuẩn thiết kế, khả năng tiếp nhận từ Trụ sạc AC và DC của từng dòng xe VinFast có sự khác biệt rõ rệt.
Nhóm xe nhỏ không hỗ trợ sạc AC (Chỉ hỗ trợ sạc DC)
Một điểm đặc biệt trong thiết kế tối ưu chi phí và không gian của VinFast là các dòng xe siêu nhỏ hoặc xe chuyên dụng cỡ nhỏ như VF2, VF3, EC Van không được trang bị bộ chuyển đổi OBC trên xe.
- VF2, VF3, EC Van: Do không có bộ OBC, các mẫu xe này KHÔNG hỗ trợ sạc từ trụ AC. Các mẫu xe này chỉ tiếp nhận dòng điện một chiều từ các trụ sạc DC (20kW,30kW,60kW,120kW).
- Thời gian sạc: Dù dung lượng pin khiêm tốn (18,3kWh-18,64kWh), xe nạp từ 10% đến 80% qua trụ DC 20kW mất khoảng 40 – 41 phút, qua trụ DC 30kW mất 27 phút, qua trụ DC 60kW mất 13 phút và chỉ mất 7 phút với trụ DC 120kW.
Nhóm xe hỗ trợ cả Trụ sạc AC và DC
Hầu hết các mẫu ô tô điện còn lại của VinFast bao gồm Minio Green, VF34 (VF e34), Wild, VF5, VF6, VF7 (Eco/S, Plus), VF8 (All New, 82kWh, 87.7kWh), VF9, Limo Green đều hỗ trợ đầy đủ cả hai loại Trụ sạc AC và DC.
Chủ sở hữu các dòng xe này có thể sạc linh hoạt tại nhà qua nguồn AC 7kW-11kW hoặc sạc nhanh trên đường qua các trạm sạc DC 20kW-120kW.
Xe VinFast nhận tối đa với trụ AC là bao nhiêu?
Một trong những câu hỏi phổ biến nhất của người dùng là: Công suất sạc tối đa với trụ AC mà xe VinFast tiếp nhận là bao nhiêu?
Theo ghi chú kỹ thuật từ nhà sản xuất, công suất sạc AC bị giới hạn trực tiếp bởi bộ chuyển đổi dòng điện OBC (On-Board Charger) lắp sẵn trên từng xe. Do đó, dù bạn cắm xe vào trụ sạc AC có công suất lớn hơn (như trụ 22kW), xe vẫn chỉ nhận công suất tối đa bằng với giới hạn của OBC.
Dựa trên dữ liệu thực tế:
- Các dòng xe không nhận sạc AC (0kW): VF2, VF3, EC Van (Do không tích hợp OBC).
- Các dòng xe nhận tối đa 7,4kW (1 pha):
- Các mẫu xe như Minio Green, VF34, Wild, VF5, VF6, VF7 Eco/S, VF8 All New, Limo Green nhận thời gian sạc tương đương giữa trụ AC 7kW và AC 11kW. Điều này chứng tỏ OBC trên các xe này bị giới hạn ở mức tối đa khoảng 7kW-7,4kW (sạc 1 pha). Vì vậy, cắm vào trụ AC 11kW (3 pha) thì xe vẫn chỉ nhận tối đa 7kW.
- Các dòng xe nhận tối đa 11kW (3 pha):
- Các phiên bản cao cấp bao gồm VF7 Plus, VF8 (dung lượng 82kWh và 87,7kWh) và VF9 được trang bị OBC 3 pha công suất cao hơn.
- Với các dòng xe này, khi cắm vào trụ AC 11kW, thời gian sạc từ $0 – 100\%$ được rút ngắn đáng kể so với trụ AC 7kW:
- VF7 Plus: Giảm từ 11 tiếng 50 phút (trụ AC 7kW) xuống còn 7 tiếng 32 phút (trụ AC 11kW).
- VF8 (82kWh): Giảm từ 12 tiếng 53 phút (trụ AC 7kW) xuống còn 8 tiếng 12 phút (trụ AC 11kW).
- VF8 (87,7kWh): Giảm từ 13 tiếng 47 phút (trụ AC 7kW) xuống còn 8 tiếng 46 phút (trụ AC 11kW).
- VF9 (123kWh): Giảm từ 19 tiếng 20 phút (trụ AC 7kW) xuống còn 12 tiếng 18 phút (trụ AC 11kW).
Như vậy, mức sạc tối đa với trụ AC đối với các dòng xe VinFast cao cấp (VF7 Plus, VF8 pin lớn, VF9) là 11kW, trong khi các dòng xe tiêu chuẩn khác đạt tối đa khoảng 7,4kW.
Bảng tổng hợp thời gian sạc xe VinFast qua Trụ sạc AC và DC
Dưới đây là chi tiết thời gian sạc của từng mẫu xe VinFast khi kết nối với các cấp công suất thuộc hệ thống Trụ sạc AC và DC:
(Lưu ý: Thời gian sạc AC tính từ 0 – 100%; thời gian sạc DC tính ước lượng từ 10 – 80% do cơ chế tự động giảm công suất khi dung lượng pin lên cao để bảo vệ pin).
| Mẫu xe | Pin (kWh) | AC 7kW (0-100%) | AC 11kW (0-100%) | DC 20kW (10-80%) | DC 30kW (10-80%) | DC 60kW (10-80%) | DC 120kW (10-80%) |
| Minio Green | 18.3 | 9h09p | 9h09p | 40p | 27p | 13p | 7p |
| VF2 | 18.3 | Không hỗ trợ | Không hỗ trợ | 40p | 27p | 13p | 7p |
| VF3 | 18.64 | Không hỗ trợ | Không hỗ trợ | 41p | 27p | 14p | 7p |
| VF34 (VF e34) | 42.0 | 6h36p | 6h36p | 1h33p | 1h02p | 31p | 15p |
| Wild | 46.4 | 7h18p | 7h18p | 1h43p | 1h09p | 34p | 17p |
| VF5 | 37.23 | 5h51p | 5h51p | 1h22p | 55p | 27p | 14p |
| VF6 | 59.6 | 9h22p | 9h22p | 2h11p | 1h28p | 44p | 22p |
| VF7 Eco/S | 59.6 | 9h22p | 9h22p | 2h11p | 1h28p | 44p | 22p |
| VF7 Plus | 75.3 | 11h50p | 7h32p | 2h46p | 1h51p | 55p | 28p |
| VF8 All New | 60.13 | 9h22p | 9h22p | 2h11p | 1h28p | 44p | 22p |
| VF8 (82kWh) | 82.0 | 12h53p | 8h12p | 3h01p | 2h01p | 1h00p | 30p |
| VF8 (87.7kWh) | 87.7 | 13h47p | 8h46p | 3h13p | 2h09p | 1h04p | 32p |
| VF9 | 123.0 | 19h20p | 12h18p | 4h31p | 3h01p | 1h30p | 45p |
| Limo Green | 60.13 | 9h27p | 9h27p | 2h13p | 1h28p | 44p | 22p |
| EC Van | 18.3 | Không hỗ trợ | Không hỗ trợ | 40p | 27p | 13p | 7p |
Lời khuyên cho chủ xe khi sử dụng Trụ sạc AC và DC
Việc phối hợp sử dụng hợp lý giữa Trụ sạc AC và DC không chỉ đem lại sự tiện lợi trong quá trình di chuyển mà còn giúp kéo dài tuổi thọ của bộ pin lithium-ion trên xe:
- Ưu tiên sạc AC cho sinh hoạt hàng ngày: Sạc AC với dòng điện nhỏ giúp duy trì nhiệt độ pin ở mức ổn định, giảm hiện tượng thoái hóa hóa học trong tế bào pin. Lắp đặt sạc treo tường AC tại nhà là giải pháp kinh tế và an toàn nhất.
- Sử dụng trụ DC khi cần thiết: Trụ sạc DC là giải pháp tuyệt vời khi di chuyển đường dài hoặc trong các tình huống khẩn cấp. Tuy nhiên, tránh lạm dụng sạc DC 100% thời gian vì dòng điện công suất cao phát nhiệt lớn, về lâu dài có thể ảnh hưởng đến độ bền của pin.
- Nắm rõ thông số xe: Nếu bạn sở hữu VF2, VF3 hay EC Van, hãy luôn lên lộ trình dựa trên vị trí các trạm sạc DC vì xe không hỗ trợ trụ sạc AC. Nếu sở hữu các dòng xe lớn hơn như VF7 Plus, VF8, VF9, hãy ưu tiên chọn trụ AC 11kW 3 pha khi sạc qua đêm tại các bãi đỗ xe để đạt thời gian sạc tối ưu nhất.
Việc phân biệt rõ đặc tính của Trụ sạc AC và DC giúp người dùng xe điện VinFast làm chủ phương tiện của mình một cách hiệu quả. Tùy vào dòng xe sở hữu, mức tiếp nhận công suất AC tối đa có thể đạt 0kW (VF2, VF3, EC Van), 7,4kW (VF5, VF6, VFe34,…) hoặc lên tới 11kW (VF7 Plus, VF8, VF9). Bằng cách kết hợp linh hoạt giữa sạc chậm AC tại nhà và sạc nhanh DC trên hành trình, bạn sẽ luôn có những chuyến đi an toàn, thuận tiện và tiết kiệm. Liên hệ với Phụ Kiện VinFast để được tư vấn các loại sạc xe điện VinFast và lắp đặt các loại trụ sạc DC, sạc cầm tay AC tại nhà…
